Dạy học blog | SINH HỌC

Tài liệu ôn tập sinh học phổ thông

Bài 41: DIỄN THẾ SINH THÁI

I – Khái niệm về diễn thế sinh thái

– Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

– Ví dụ 1: Diễn thế hình thành rừng cây gỗ lớn

Xem thêm: Diễn thế sinh thái

Photobucket

– Ví dụ 2: Quá trình biến đổi của một đầm nước nông

Photobucket

– Song song với quá trình biến đổi quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi các điều kiện tự nhiên của môi trường như khí hậu, thổ nhưỡng, …


II- Các loại diễn thế sinh thái:

1. Diễn thế nguyên sinh:

– Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.

– Quá trình diễn thế diễn ra theo các giai đoạn sau:

+ Giai đoạn tiên phong: Hình thành quần xã tiên phong

+ Giai đoạn giữa: giai đoạn hỗn hợp, gồm các quần xã biến đổi tuần tự thay thế lẫn nhau.

+ Giai đoạn cuối: Hình thành quần xã ổn định (giai đoạn đỉnh cực)

2. Diễn thế thứ sinh:

– Diễn thế thứ sinh là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh vật sống.

– Quá trình diễn thế diễn ra theo sơ đồ sau:

+ Giai đoạn đầu: Giai đoạn quần xã ổn định tương đối

+ Giai đoạn giữa: Giai đoạn gồm các quần xã thay đổi tuần tự.

+ Giai đoạn cuối: Hình thành quần xã tương đối ổn định khác hoặc quần xã bị suy thoái.

– Ví dụ: Sơ đồ quá trình diễn thế thứ sinh dẫn đến quần xã bị suy thoái tai rừng lin Hữu Lũng tỉnh Lạng Sơn

Photobucket

III- Nguyên nhân gây ra diễn thế:

1. Nguyên nhân bên ngoài: Do tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã: như sự thay đổi khí hậu thường gây nên biến đổi sâu sắc về cấu trúc của quần xã; hoặc trên những vùng bị hủy diệt của tựn nhiên, quần xã sinh vật mới dần dần được hình thành và phát triển

2. Nguyên nhân bên trong:  Do sự cạnh trang gay gắt giữa các loài trong quần xã: sự hoạt động mạnh mẽ của nhóm loài ưu thế làm biến đổi quần xã, làm thay đổi điều kiện sống, từ đó tạo cơ hội cho nhóm loài khác có khả năng cạnh tranh cao hơn trở thành loài ưu thế mới

Kiểu diễn thế

Giai đoạn khởi đầu (Giai đoạn tiên phong)

Giai đoạn giữa

Giai đoạn cuối (Giai đoạn đỉnh cực)

Nguyên nhân của diễn thế

Diễn thế nguyên sinh

Khởi đầu từ môi trường chưa có hoặc có rất ít sinh vật Các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau và ngày càng phát triển đa dạng Hình thành quần xã tương đối ổn định – Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã

– Cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã

Diễn thế thứ sinh

Khởi đầu ở một  môi trường đã có một quần xã sinh vật phát triển nhưng bị hủy diệt do tự nhiên hoặc khai thác quá mức của con người. Một quần xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt, các quần xã biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau Có thể hình thành nên quần xã tương đối ổn định, tuy nhiên có rất nhiều quần xã bị suy thoái. – Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã

– Hoạt động khai thác tài nguyên của con người.

– Cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quần xã


IV- Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái:

– Nắm được quy luật phát triển của quần xã sinh vật để bảo vệ và dự báo được các quần xã tồn tại trước đó và những quần xã sẽ thay thế trong tương lai; giúp xây dựng chiến lược phát triển kinh tế nông – lâm – ngư nghiệp có cơ sở khoa học

– Chủ động điều khiển diễn thế theo hướng có lợi cho phép khai thác, sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên và bảo vệ môi trường phát triển bền vững.

PhotobucketPhotobucketPhotobucket

One response to “Bài 41: DIỄN THẾ SINH THÁI

  1. Thùy 25.05.2013 lúc 6:12 sáng

    thưa thầy e có một thắc mắc nhỏ là : chỗ quần xã tiên phong của diễn thế nguyên sinh thì sinh vật xuất hiện đầu tiên là rêu hay nấm mốc và địa y??
    Vì e đọc trong sách giáo khoa(2009 và 2011) có ghi rõ là rêu. còn sách giáo khoa xuất bản năm 2010 và 2012 thỳ e ko tìm hiểu được mong thầy giải đáp về email cho e:bongbluebbn@gmail.com

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: