Dạy học blog | SINH HỌC

Tài liệu ôn tập sinh học phổ thông

Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI

1. Chuỗi thức ăn:

– Chuỗi thức ăn gồm nhiều loài có quan hệ dinh dưỡng với nhau và mỗi loài là một mắt xích của chuỗi. Trong đó một mắt xích vừa có nguồn thức ăn là mắt xích phía trước, vừa là nguồn thức ăn của mắt xích phía sau.

– Trong hệ sinh thái có hai loại chuỗi thức ăn:

+ Chuỗi thức ăn gồm: Các sinh vật tự dưỡng à Các động vật ăn sinh vật tự dưỡng à Các động vật ăn động vật.

Ví dụ: Cây ngô à Sâu ăn lá ngô à Nhái à Rắn hổ mang à Diều hâu.

+ Chuỗi thức ăn gồm: Các sinh vật phân giải mùn bã hữu cơ à Các động vật ăn sinh vật phân giải à Các động vật ăn động vật.

Ví dụ: Mùn bã hữu cơ à Ấu trùng ăn mùn à Giáp xác à Cá rô à Chim bói cá.

2. Lưới thức ăn:

– Lưới thức ăn trong một quần xã gồm nhiều chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung.

– Quần xã sinh vật càng đa dạng về thành phần loài thì lưới thức ăn trong quần xã càng phức tạp.

3. Bậc dinh dưỡng:

– Trong 1 lưới thức ăn, tập hợp các loài sinh vật có cùng mức dinh dưỡng hợp thành một bậc dinh dưỡng.

– Trong quần xã có nhiều bậc dinh dưỡng:

+ Bậc dinh dưỡng cấp 1 (sinh vật sản xuất): sinh vật tự dưỡng

+ Bậc dinh dưỡng cấp 2 (sinh vật tiêu thụ bậc 1): động vật ăn sinh vật sản xuất

+ Bậc dinh dưỡng câp 3 (sinh vật tiêu thụ bậc 2): động vật ăn sinh vật tiêu thụ bậc 1

+ Bậc dinh dưỡng cấp 4, cấp 5 (sinh vật tiêu thụ bậc 3, bậc 4):

+ Bậc dinh dưỡng cấp cao nhất: bậc cuối cùng trong chuỗi thức ăn.


II. Tháp sinh thái:

– Tháp sinh thái bao gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau, các hình chữ nhật có chiều cao bằng nhau, còn chiều dài thì khác nhau biểu thị độ lớn của mỗi bậc dinh dưỡng.

– Tháp sinh thái được xây dựng trên cơ sở lưới thức ăn và bậc dinh dưỡng nhằm mô tả quan hệ dinh dưỡng giữa các loài trong quần xã.

– Độ lớn của các bậc dinh dưỡng được xác định bằng số lượng cá thể, sinh khối hoặc năng lượng ở mỗi bậc dinh dưỡng.

– Có ba loại tháp sinh thái:

+ Tháp số lượng: xây dựng dựa trên số lượng cá thể ở mỗi bậc dinh dưỡng.

+ Tháp sinh khối: xây dựng dựa trên tổng khối lượng của tất các sinh vật trên 1 đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng.

+ Tháp năng lượng: xây dựng dựa trên số năng lượng được tích lũy trên 1 đơn vị diện tích hay thể tích, trong 1 đơn vị thời gian ở mỗi bậc dinh dưỡng à Tháp năng lượng là hoàn thiện nhất.

– Nhận xét: Hình tháp sinh thái thường có đỉnh ở phía trên (trừ tháp số lượng có bậc dinh dưỡng là sinh vật kí sinh) vì khi chuyển từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao bao giờ cũng có sự mất mát năng lượng hay chất sống do hô hấp và bài tiết.

– Nội dung quy luật hình tháp sinh thái: Sinh vật ở mắt lưới nào càng xa vị trí của sinh vật sản xuất thì có sinh khối trung bình càng nhỏ.

Photobucket


Photobucket


Photobucket


Photobucket

4 responses to “Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI

  1. Thiên Hi 01.03.2015 lúc 6:43 chiều

    rất hay ạ, nhân tiện thầy/ cô cho em hỏi chút. Em hiện đang là học sinh trong đội tuyển HSG Sinh học THCS, em thấy có blog thông báo dạy sinh học trên KidBlog theo đè án của trang này, xin hỏi em muốn dăng kí thì phải làm thế nào? Em cảm ơn nhiều!^^!

    • Hải Quảng 02.03.2015 lúc 12:51 chiều

      Em theo dõi các bài viết chuyên đề sinh học của thầy ở đây nhé: https://www.facebook.com/quangvanhai.net/

  2. Thiên Hi 08.03.2015 lúc 9:46 chiều

    dạ, em cảm ơn thầy nhiều

  3. Trịnh Thanh Tú 08.05.2016 lúc 7:21 sáng

    thầy ơi thầy cho em hỏi được không ạ.
    Bậc dinh dưỡng cấp 2 (sinh vật tiêu thụ bậc 1)gồm tất cả các loài ăn sinh vật sản xuất đúng hay sai ạ,còn đv ăn mùn bã hữu nữa chứ ạ. thầy giải thích giúp e với

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: